Przystanek Koszalin

27 listopada br. w Muzeum w Koszalinie Sąd konkursowy w pełnym składzie ogłosił wyniki konkursu urbanistyczno-architektonicznego, studialnego, jednoetapowego na opracowanie projektu koncepcyjnego obejmującego dworce PKP i PKS wraz z terenami przyległymi w Koszalinie "Przystanek Koszalin".
Po burzliwej dyskusji Sąd nie przyznał I nagrody i dokonał innego podziału puli nagród (190.000 zł).

II nagrodę pracy nr 009 (101182) w wysokości 50.000 zł
Uczestnikowi:
Jolanta Starzak i Dawid Strębicki - Rotterdam Holandia
Autorzy pracy:
arch. Dawid Strębicki
arch. Jolanta Starzak

Sąd konkursowy przyznał za:

• przekonujący model funkcjonowania zintegrowanych dworców PKP i PKS zlokalizowanych
  pod torami kolejowymi,
• trafną lokalizację peronów komunikacji autobusowej w maksymalny sposób skracającą drogę podróżujących w systemie przesiadkowym,
• uwolnienie terenów po wschodniej stronie linii kolejowej dla nowych inwestycji,
• koncepcję ukształtowania nowej zabudowy pozwalającą na intensywne wykorzystanie terenu
  przy zachowaniu stosunkowo niskiej, właściwej dla otoczenia skali zabudowy.

Mankamentami pracy są:

• problematyczna jakość przestrzeni Al. Armii Krajowej, bez przekonujących propozycji
  dla jej przebiegu i modernizacji,
• zdawkowe potraktowanie pierzei wschodniej Al. Armii Krajowej,
• brak obsługi zespołu dworcowego przez publiczną komunikację miejską co jednak daje się rozwiązać w ramach proponowanego schematu,
• słabe skomunikowanie (brak zaplecza komunikacyjnego) budynku wielofunkcyjnego zlokalizowanego po zachodniej stronie torów,
• utrudniony dojazd do peronów PKS.

III nagrodę pracy nr 017 (941309) w wysokości 40.000 zł
Uczestnikowi:
Pracownia Projektowa J.P. Woźny - Poznań
Autorzy pracy:
mgr inż. arch. Przemysław Woźny
mgr inż. arch. Joanna Woźny
mgr inż. arch. Małgorzata Lisiecka
mgr inż. arch. Michał Szuniewicz
mgr inż. arch. Jacek Wawrzyniak
mgr inż. arch. Adam Zieliński
mgr inż. arch. Mikołaj Stępień
studentka arch. Emilia Schude
studentka arch. Joanna Urbanowska

Sąd konkursowy przyznał za:

• dążenie do kształtowania czytelnej, ciągłej przestrzeni miejskiej o skali stosownej dla Koszalina,
• próbę powiązania ulicy Dworcowej z budynkiem dworca PKP,
• prawidłową ideę powiązania układu peronów komunikacji kolejowej i autobusowej,
• rozwiązanie funkcjonalne dworca PKP uwzględniające postulowane przez PKP zasady jego funkcjonowania,
• próbę zdefiniowania zagospodarowania terenów po zachodniej stronie torów kolejowych.

Mankamentami pracy są:

• nieprzekonywujące rozwiązanie przestrzeni przed dworcem PKP,
• rozwiązania architektoniczne,
• przestrzenne rozdzielenie stref obsługi pasażerów PKP i PKS i w konsekwencji rozciągnięcie całego układu.

Wyróżnienie równorzędne pracy nr 011 (262627) w wysokości 25.000 zł
Uczestnikowi:
Barbara Czupała, Anna Kulpińska, Anna Pindera i Weronika Seichter - Gliwice
Autorzy pracy:
mgr inż. arch. Barbara Czupała
mgr inż. arch. Anna Kulpińska
mgr inż. arch. Anna Pinderak
mgr inż. arch. Weronika Seichter

Sąd konkursowy przyznał za:

• właściwe relacje funkcjonalne i przestrzenne pomiędzy ulicą Dworcową a dworcem PKP a w tym za konsekwentne przeprowadzenie ruchu pieszego w formie bezkolizyjnego przejścia
  nad przeprojektowaną Al. Armii Krajowej,
• próbę stworzenia przestrzeni publicznej w formie placu przeddworcowego,
• właściwą lokalizację zabudowy w narożniku ulicy Zwycięstwa i Al. Armii Krajowej. (Lokalizację dworca PKS w obudowanym wnętrzu i ze złym powiązaniem z ul. Zwycięstwa uznano
  za niewłaściwą),
• poprawną elastyczność użytkowania i możliwość etapowania realizacji.

Uwagi:
Za niewłaściwą uznano słabą integrację dworców PKP i PKS oraz zdawkowe potraktowanie wschodniej pierzei Al. Armii Krajowej.

Wyróżnienie równorzędne pracy nr 024 (841971) w wysokości 25.000 zł
Uczestnikowi:
a.S.p.a. Pracownia Architektoniczna Aleksander Szarapo - Wałbrzych
Autorzy pracy:
mgr inż. arch. Aleksander Szarapo
mgr inż. arch. Maciej Szarapo
mgr inż. arch. Mikołaj Smoleński
mgr inż. arch. Łukasz Komar
mgr inż. arch. Urszula Godlewska

Sąd konkursowy przyznał za:

• właściwe relacje przestrzenne i funkcjonalne z istniejącą tkanką miejską zrealizowane poprzez prawidłowe i czytelne połączenie ul. Dworcowej ponad przebudowaną Al. Armii Krajowej z placem przeddworcowym,
• poprawną i właściwą w skali zabudowę terenu obecnego dworca PKS z ciekawym wnętrzem sprzężonym z placem przeddworcowym,
• poprawną elastyczność użytkowania i możliwość etapowania zabudowy.

Uwagi:
Słaba integracja dworców, przerost wielkości dworca PKS.

Wyróżnienie równorzędne pracy nr 026 (100123) w wysokości 25.000 zł
Uczestnikowi:
Julian Żmijewski JAZ+ - Warszawa
Autorzy pracy:
inż. arch. Julian Żmijewski
Andrzej Jaworski
mgr inż. arch. kraj. Urszula Michalska
tech. plast. Zuzanna Masse
Aleksandra Zakęś

Sąd konkursowy przyznał za:

• poprawny i czytelny schemat zagospodarowania definiujący przestrzenie publiczne i powiązania
  z istniejącą tkanką miejską ale wyłącznie w części miasta położonej na wschód od torów kolejowych,
• zmianę przebiegu Al. Armii Krajowej w sposób pozwalający na uporządkowanie i zabudowę jej wschodniej pierzei będącej zarazem nowym obliczem miasta od strony dworców,
• poprawną integrację dworców PKP i PKS.

Uwagi:
Program i zaproponowane rozwiązania przestrzenne na zachód od torów PKP uznano
za jednoznacznie nieekonomiczne i niewłaściwe.

Wyróżnienie równorzędne pracy nr 030 (818283) w wysokości 25.000 zł
Uczestnikowi:
Michał Podgórczyk - Gdańsk
Autorzy pracy:
mgr inż. arch. Tomasz Pater
mgr inż. arch. Marcin Pawłowski
mgr inż. arch. Paweł Skóra
mgr inż. arch. Michał Podgórczyk

Sąd konkursowy przyznał za:

• wyraźne zdefiniowanie placu przed dworcem,
• rozciągnięcie placu przed dworcem pomiędzy przedłużeniem ul Dworcowej i powiązaniem
  z południowo - wschodnim narożnikiem ul. Zwycięstwa a tym samym jego włączenie w układ pieszej komunikacji miasta,
• prawidłowy układ przestrzenny i integracja dworców PKP i PKS,
• wskazanie nowego powiązania drogowego terenów po zachodniej stronie torów,
• studia wariantowe rozwiązań przestrzennych, zawierające szereg czytelnych propozycji przestrzennego kształtowania zabudowy (niestety przedstawione rozwiązanie stanowi regres
  w stosunku do ich dorobku )
• rozwiązanie Al. Armii Krajowej dające nowe możliwości pozyskania atrakcyjnych terenów inwestycyjnych położonych w centrum miasta.

Mankamentami pracy są:

• ignorowanie wschodniej pierzei Al. Armii Krajowej,
• słabe relacje przestrzenne z otoczeniem; formy zabudowy abstrahujące od kontekstu miejsca,
• brak ustosunkowania się do obszaru kontekstu,
• zaprojektowanie peronów komunikacji autobusowej na terenie torów kolejowych uznanych
  za nienaruszalne.

Nagrodzone i wyróżnione prace można oglądać od 1 grudnia w Galerii Ratuszowej w Urzędzie Miasta w Koszalinie.

Lista pozostałych zespołów autorskich prac złożonych w konkursie urbanistyczno-architektonicznym, studialnym, jednoetapowym na opracowanie projektu koncepcyjnego obejmującego dworce PKP i PKS wraz z terenami przyległymi w Koszalinie "Przystanek Koszalin"

Praca nr 001 (123456)
Uczestnik:
Pracownia Projektowa "PROJEKT 3" - Rybnik
Autorzy pracy:
mgr inż. arch. Wojciech Student
mgr inż. arch. Marek Pelc
inż. Krzysztof Sobik
mgr inż. arch. Barbara Turyk
mgr inż. arch. Katarzyna Hermy
mgr inż. arch. Dorota Wycisk
Wojciech Sikora i Mateusz Rybka

Praca nr 002 (101315)
Uczestnik:
Zvi Hecker Architekt - Berlin
Autorzy pracy:
prof. arch. Zvi Hecker

Praca nr 003 (562113)
Uczestnik:
POLIART STUDIO Dariusz Bogacki - Gdańsk
Autorzy pracy:
mgr inż. arch. Dariusz Bogacki

Praca nr 004 (230874)
Uczestnik:
Piotr Adamiec i Tomasz Smaga - Warszawa
Autorzy pracy:
mgr inż. arch. Piotr Adamiec
mgr inż. arch. Tomasz Smaga

Praca nr 005 (661376)
Uczestnik:
Lech Borysewicz - Koszalin
Autorzy pracy:
mgr inż. arch. Lech Borysewicz

Praca nr 006 (011296)
Uczestnik:
ARCHITECTURE Sp. z o.o. - Warszawa
Autorzy pracy:
mgr inż. Mark Kubaczka
mgr inż. Jowita Kubaczka
mgr inż. Adam Dąbrowski
mgr inż. Marzena Mariańska
mgr inż. Kinga Wyszkowska

Praca nr 007 (131288)
Uczestnik:
STABIL Sp. z o.o. - Katowice
Autorzy pracy:
mgr inż. arch. Jacek Kuś
mgr inż. arch. Tadeusz Orzechowski
mgr inż. arch. Henryk Wilkosz
mgr inż. arch. Jerzy Stysiał

Praca nr 008 (131313)
Uczestnik:
Firma Architektoniczna Marian Róg - Kraków
Autorzy pracy:
mgr inż. arch. Marian Róg
dr inż. arch. Daniel Ogrodnik
mgr inż. arch. Tomasz Gniadek
mgr inż. arch. Alicja Pawłowska
dr inż. arch. Agnieszka Wójcik
mgr inż. arch. Piotr Dancewicz
student PKWA Bartosz Čupeski
mgr inż. Roman Lorenc
mgr inż. Małgorzata Morajka

Praca nr 010 (132313)
Uczestnik:
Karolina Höffner i Mateusz Ścipień - Dublin Ireland
Autorzy pracy:
mgr inż. arch. Karolina Höffner
mgr inż. arch. Mateusz Ścipień

Praca nr 012 (654321)
Uczestnik:
DAA Studio - Bielsko-Biała
Autorzy pracy:
Joanna Pszczółka
inż. arch. Łukasz Brandys
inż. arch. Marcin Pala

Praca nr 013 (070579)
Uczestnik:
Mariusz Nowak - Wrocław
Autorzy pracy:
arch. Mariusz Nowak

Praca nr 014 (183672)
Uczestnik:
prof. Krzysztof Bieda - Kraków
Autorzy pracy:
prof. dr hab. inż. arch. Krzysztof Bieda
Zbigniew Broś
mgr inż. arch. Kinga Racoń-Leja
Kaja Warycha

Praca nr 015 (220782)
Uczestnik:
TOYA DESIGN - Poznań
Autorzy pracy:
mgr inż. arch. Anna Sędecka
mgr inż. arch. Jarosław Wyszyński
mgr Tomasz Wojtkowiak

Praca nr 016 (190909)
Uczestnik:
Małgorzata Czaban i Jose Antonio Rinion Quarada - Hiszpania
Autorzy pracy:
arch. Małgorzata Czaban
arch. Jose Antonio Rinion Quarada

Praca nr 018 (304304)
Uczestnik:
Ostrowscy Architekci s.c. - Katowice
Autorzy pracy:
mgr inż. arch. Jarosław Ostrowski
mgr inż. arch. Dagmara Ostrowska
mgr inż. arch. Jan Poborski
mgr inż. arch. Grzegorz Kenig
tech. arch. Marta Cytowska
inż. Marcin Kidawa

Praca nr 019 (386484)
Uczestnik:
Bartosz Mandrysz - Rybnik
Autorzy pracy:
mgr inż. arch. Bartosz Mandrysz

Praca nr 020 (696969)
Uczestnik:
Pracownia Projektowa "NASTAŃSKI" Michał Nastański - Wrocław
Autorzy pracy:
inż. arch. Michał Nastański
inż. arch. Sergiusz Tomiczek
inż. arch. Łukasz Jasiurkowski
inż. arch. Paweł Stożek
inż. arch. Daniel Gola

Praca nr 021 (671213)
Uczestnik:
LA Laboratorium Architektury Pracownia Projektowa J. Bondar - Szczecin
Autorzy pracy:
dr inż. arch. Jarosław Bondar
mgr inż. arch. Grzegorz Łuczak
mgr inż. arch. Dominika Makobocka
student arch. Michał Pawluk
Paweł Ogrodnik

Praca nr 022 (118785)
Uczestnik:
Anna Małachowicz - Wrocław
Autorzy pracy:
mgr inż. arch. Anna Małachowicz

Praca nr 023 (2800954)
Uczestnik:
MAH Architekci s.c. Zbigniew Mike, Marcin Hamerski - Szczecin
Autorzy pracy:
mgr inż. arch. Zbigniew Mike
mgr inż. arch. Marcin Hamerski
mgr inż. Piotr Mike

Praca nr 025 (252313)
Uczestnik:
SO.D.A. Studio Dobrej Architektury - Szczecin
Autorzy pracy:
mgr inż. arch. Marek Ostrowski
mgr inż. arch. Piotr Żolik
student arch. Paweł Kochański
student arch. Karolina Tarkowska

Praca nr 027 (414141)
Uczestnik:
WORKSHOP KOSZALIN - Koszalin
Autorzy pracy:
inż. arch. Gall Podlaszewski
mgr inż. arch. Marzena Staroń
Tomasz Kujawski
mgr inż. arch. Jan Jakiel
Rafał Kucharski
mgr ekonomii Marta Modzelewska

Praca nr 028 (689521)
Uczestnik:
Miłosz Janczewski - Koszalin
Autorzy pracy:
mgr inż. arch. Miłosz Janczewski

Praca nr 029 (697172)
Uczestnik:
Grupa Projektowa ZOOM s.c. M. Dąbrowski, J. Małuj, P. Szafranowicz - Gdańsk
Autorzy pracy:
mgr inż. arch. Joanna Małuj
mgr inż. arch. Piotr Szafranowicz
mgr inż. arch. Marcin Dąbrowski
tech. bud. Liliana Chołuj
Michał Biernat
Maciej Szylke
mgr inż. arch. Małgorzata Iskierska
Kamila Kosecka
Mgr inż. arch. Sonia Jończak
Agnieszka Trepczyk

Praca nr 031 (200306)
Uczestnik:
Maria Pietrzak - Poznań
Autorzy pracy:
mgr inż. arch. Maria Pietrzak

Praca nr 032 (120993)
Uczestnik:
Biuro Architektoniczne Jerzy Nowak - Szczecin
Autorzy pracy:
mgr inż. arch. Jerzy Nowak
mgr inż. arch. Joanna Bąk
mgr inż. arch. Aleksander Turowicz
studentka arch. Dominika Firmanty
studentka arch. Edyta Kilichowska

Merytoryczny dorobek konkursu oraz wnioski i zalecenia pokonkursowe
W pracach konkursowych podniesiono szereg kwestii stanowiących o złożoności problematyki rozstrzygnięć planistycznych i urbanistycznych mających wpływ na kształtowanie objętego konkursem rejonu miasta i na działania inwestycyjne w tym rejonie. Przedstawione rozwiązania konkursowe, które musiały podjąć zagadnienia przestrzenne, architektoniczne, programowe, komunikacyjne, inwestycyjne i ekonomiczne przyniosły szereg wnikliwych analiz i interesujących rozwiązań, niejednokrotnie dyskusyjnych, przeciwstawnych względem siebie i wymagających w konsekwencji podjęcia szeregu porządkujących decyzji planistycznych, które są przedmiotem zainteresowania i obowiązkiem władzy publicznej. Szerokie spektrum propozycji konkursowych otwiera dyskusję nad złożonymi problemami jednego z newralgicznych rejonów Koszalina. Identyfikacja problemów i propozycje ich rozwiązania stanowią materiał do podjęcia prac planistycznych a w ich konsekwencji realizacyjnych. W poniższym omówieniu ideowych i projektowych dokonań konkursu, Sąd Konkursowy wskazuje na te zagadnienia, które jego zdaniem winny być przedmiotem szczególnego zainteresowania.
Dotychczasowy rozwój miasta wyznacza skalę i charakter jego zabudowy. Urokiem Koszalina jest jego wyrazista struktura przestrzeni publicznej - ulic i placów z zabudową o skali kilku kondygnacji. Zdaniem Sądu Konkursowego rozwiązania w rejonie objętym konkursem winny twórczo uzupełniać i kontynuować historycznie zdefiniowaną strukturę. Nie oczekujemy wizji Koszalina jako nowej metropolii. Nie oczekujemy epatowania formą i skalą nowych inwestycji. Zasadniczym problemem w kształtowaniu nowoprojektowanej przestrzeni miejskiej jest zapewnienie jej ciągłości, prawidłowej hierarchii i wyraźnego zdefiniowania oraz spójności pomiędzy jej formą i funkcją.

Sąd konkursowy nie znalazł wśród przedstawionych propozycji projektowych, rozwiązań spełniających w pełni wspomniane wymagania. Wskazać należy jednak na analizy zawarte w pracy nr 26 (schematy przestrzeni i funkcjonalnych powiązań), które jednak nie doczekały się kontynuacji
w zaproponowanym rozwiązaniu projektowym. Praca nr 17 realizuje w pewnym stopniu wymagania stworzenia ciągłej i zdefiniowanej przestrzeni, choć jest ona w ocenie Sądu niepełna i niesatysfakcjonująca. Wśród dokonań konkursu Sąd wskazuje też na analizy przestrzenne zawarte w pracy nr 30, konstatując z żalem, że cenne propozycje czytelnego powiązania placu przed dworcem z ulicą Dworcową oraz ulicą Zwycięstwa zostały przez autorów porzucone na rzecz bezkierunkowej, zorientowanej "do wewnątrz" i niepowiązanej z otoczeniem kompozycji. W konsekwencji tych spostrzeżeń Sąd sugeruje uwzględnienie wyżej wspomnianych elementów prac nr 17, 26 i 30 w dalszych pracach planistycznych.

Przestrzenna kontynuacja ulicy Dworcowej i jej powiązanie z zespołem dworców PKP i PKS jest jednym z kluczowych problemów przestrzennych i funkcjonalnych w tym rejonie. W pracach konkursowych zarysowały się różne tendencje bezkolizyjnego rozwiązywania skrzyżowania ruchu pieszego do i z dworców z Aleją Armii Krajowej - poczynając od utrzymania i rozbudowy istniejącego przejścia podziemnego poprzez prowadzenie ruchu kołowego w Al. Armii Krajowej poniżej poziomu Dworcowej, aż po propozycje budowy mostu nad Aleją Armii Krajowej, na przedłużeniu ul. Dworcowej.

Po analizie przedstawionych rozwiązań i ich konsekwencji Sąd Konkursowy uznał za zdecydowanie niewłaściwe rozwiązania proponujące przejścia podziemne pod Aleją Armii Krajowej jak i te, które przewidują przedłużenie ulicy Dworcowej w formie mostu (kładki). Zdaniem Sądu prawidłowe jest przekroczenie Alei Armii Krajowej na obecnym poziomie nawierzchni ulicy Dworcowej. Rozwiązanie to może być kolizyjne (przejście po pasach) lub bezkolizyjne dzięki obniżeniu Al. Armii Krajowej.

Sąd Konkursowy zdecydowanie uznaje konieczność stworzenia wyraźnie zdefiniowanej przestrzeni miejskiej przed dworcami PKP i PKS (placu dworcowego). Propozycja zawarta w pracy nr 30, w której plac rozpięty jest pomiędzy ul. Dworcową a ul. Zwycięstwa a także rozwiązania zaproponowane
w pracach nr 11 i 24 mogą stanowić przyczynek do dalszych studiów i analiz nad zdefiniowaniem formy i granic placu.
Aleja Armii Krajowej, jako istotny element układu komunikacyjnego miasta, wymaga usprawnienia (także po zrealizowaniu obwodnicy S11). W rejonie opracowania konkursowego, krytycznym węzłem ograniczającym jej drożność jest skrzyżowanie z ciągiem Zwycięstwa - Szczecińska. Usprawnienie ruchu w rejonie tego skrzyżowania wymaga, zdaniem Sądu Konkursowego, przeprowadzenia jezdni Armii Krajowej dołem na odcinku od rejonu NOT do miejsca w sąsiedztwie istniejącej stacji STADOIL. Żadna z prac konkursowych nie przewidywała takiego usprawnienia wyżej wspomnianego skrzyżowania jednak to właśnie ono winno wymusić przebieg trasy Armii Krajowej w obniżeniu, dając tym samym asumpt do bezkolizyjnego przekroczenia trasy ruchem pieszym z ulicy Dworcowej ku dworcom PKP i PKS. To rozwiązanie jednak, ze względu na koszty jego realizacji nie powinno stanowić warunku koniecznego w porządkowaniu miasta w rejonie objętym konkursem - jego realizacja acz niezbędna winna być możliwa do przeprowadzenia niezależnie od innych inwestycji w tym rejonie.

Aleja Armii Krajowej zajmuje bardzo szeroki pas cennego miejskiego terenu. Szereg prac proponuje jej zwężenie uwalniając w ten sposób nowe tereny inwestycyjne wzdłuż jej przebiegu. Pozytywne konsekwencje takiej decyzji najpełniej ilustrują prace nr 26 i 30, przy czym pierwsza z nich wykorzystuje zwężenie przekroju Alei Armii Krajowej do uporządkowania wschodniej pierzei Alei a druga do uzyskania możliwie dużych działek pod nowe inwestycje. Obie tendencje, zdaniem Sądu, wymagają uwzględnienia i analizy, jednak rozwiązanie przedstawione w pracy nr 26 stanowi istotny wkład w przestrzenne porządkowanie tego rejonu miasta i winno być wnikliwie przestudiowane.

Nowa zabudowa postulowana w pracach konkursowych charakteryzuje się zróżnicowaną formą i skalą. W wielu pracach zaproponowano wielkoskalowe struktury zabudowy, zdaniem Sądu niestosowne w Koszalinie, wymagające nakładów inwestycyjnych, właściwych wielkim miastom lub metropoliom (np. prace nr 1, 6, 15, 26). Przedsięwzięcia te charakteryzują się niemożliwością etapowania lub jego nieracjonalnością - osiągając swe funkcjonalne i przestrzenne wartości (bez względu na ich ocenę) dopiero po całkowitym skompletowaniu inwestycji. Takie podejście jest zdaniem Sądu sprzeczne
z wymaganiami harmonijnego i stopniowego rozwoju tego rejonu miasta. Skala planowanych inwestycji i możliwość niezależnej realizacji stosunkowo niewielkich, stosownych do skali Koszalina obiektów jest jednym z kluczowych wymagań. W tym względzie propozycje zawarte w pracach nr 30 (niezależnie od wątpliwej formy nowoprojektowanej zabudowy) i 17 zasługują na uwzględnienie w dalszych pracach planistycznych.

Wykorzystanie terenów bocznic po zachodniej stronie torów kolejowych, po docelowej likwidacji bocznic stwarza, oprócz nowych możliwości inwestycyjnych, także szanse rozbudowy sieci komunikacyjnej tego rejonu Miasta. Przedstawiona w pracy nr 30 propozycja powiązania Alei Armii Krajowej z ulicą Szczecińską odciąża, poprzez powstały w ten sposób by-pass, newralgicznie skrzyżowanie Alei Armii Krajowej i Szczecińskiej. Ta idea jest zdaniem Sądu Konkursowego, godna uwzględnienia w dalszych pracach planistycznych związanych z zagospodarowaniem terenów w rejonie konkursu.

Nie jest wprawdzie problemem planistycznym i urbanistycznym techniczne rozwiązanie przejścia ulicy Szczecińskiej pod torami kolejowymi, ale jego prześwit, utrudniający przejazd wysokopokładowych autobusów stanowi istotne ograniczenie rozwiązania ich swobodnej cyrkulacji i zapewnienia dogodnych powiązań z trasami wylotowymi z miasta. Sąd Konkursowy zwraca uwagę na potrzebę rozwiązania tego technicznego ograniczenia w ramach planów modernizacji układu komunikacyjnego Koszalina.

Lokalizacja dworców PKP i PKS ma kluczowe znaczenie dla porządkowania rejonu objętego konkursem. W pracach konkursowych zaprezentowano różnorodne tendencje. Prace nr 11 i 23 prezentują minimalistyczne rozwiązania oparte o akceptację status quo - tj. utrzymanie lokalizacji obu dworców i przede wszystkim placu postojowo manewrowego PKS, postulując jedynie jego obudowę i zasłonięcie. Wiele prac - np. 17, 24, 30 - uznając potrzebę lepszego wykorzystania terenu po stronie wschodniej linii kolejowej, proponuje przeniesienie dworca PKS na stronę zachodnią, w miejsce istniejących bocznic kolejowych. Słabością tych propozycji jest uwarunkowanie rozwiązania rejonu objętego konkursem od nieokreślonej w czasie decyzji PKP o likwidacji bocznic. Zdaniem Sądu plac manewrowy i parking PKS powinien znaleźć się poza terenem po wschodniej stronie linii PKP. Plac taki, w ograniczonej choćby formie, mógłby znaleźć się po zachodniej stronie linii PKP, tam gdzie tory niektórych bocznic mogą ulec likwidacji. Może być też zlokalizowany poza obszarem konkursu.

Z punktu widzenia funkcjonowania komunikacji autobusowej oraz obsługi podróżnych istotne jest jedynie zapewnienie długiego peronu dla autobusów, wzdłuż którego zlokalizowane byłyby przystanki wszystkich linii autobusowych, z których chcieliby skorzystać podróżni. Istotnym,
choć niedostrzeżonym w większości prac, jest problem sprzężenia miejskiej komunikacji autobusowej z dworcami PKP i PKS. Zdaniem Sądu Konkursowego autobusy komunikacji miejskiej winny mieć zapewniony bezpośredni podjazd pod zespół dworcowy. Najbardziej interesujące rozwiązanie lokalizacji obu dworców oraz idee lokalizacji peronów komunikacji autobusowej przedstawiono w pracy nr 9. Praca zakłada umieszczenie halli dworcowych z funkcjami im towarzyszącymi pod peronami i torami stacji. Równocześnie zaproponowany układ peronów autobusowych wzdłuż wschodniej pierzei zespołu dworcowego pozwala na zorganizowanie przystanków linii PKS oraz autobusów miejskich. Lokalizacja hali obu dworców pod torami, zdaniem Sądu Konkursowego (w tym przedstawicieli PKS i PKP), najpełniej realizuje interesy podróżnych eliminując podziemne przejścia - tunele i zapewniając dostępność peronów bezpośrednio z hali dworcowej. Sąd konkursowy jest świadomy realizacyjnych trudności związanych z realizacją takiego zamierzenia (utrzymanie ruchu pociągów w trakcie budowy dworca), uznaje jednak, że zyski funkcjonalne i terenowe, będące jego konsekwencją, rekompensują je w pełni.

Nowe tereny po zachodniej stronie torów kolejowych stanowią atrakcyjny rejon przyszłych inwestycji. W ocenie Sądu Konkursowego będą one jednak dostępne w dalszej perspektywie, zarówno ze względu na konieczną dla ich pełnego wykorzystania likwidacje bocznic jak i ze względu na dość dużą ilość wolnych terenów po stronie wschodniej w obszarze obecnego śródmieścia miasta.
Sąd Konkursowy uznaje porządkowanie istniejącej substancji za zadanie pierwszoplanowe. Zawarte w wielu pracach propozycje częściowego zagospodarowania terenów po stronie zachodniej pomiędzy zachowanymi bocznicami kolejowymi uznaje się za niewystarczające. Tereny te po ich uwolnieniu winny być zaplanowane kompleksowo, jako kwartałowa struktura miejska. W tym względzie pewne warte zauważenia sugestie zawierają prace nr 17 i 26.
Interesującą i wartościową, choć inwestycyjnie dyskusyjną propozycją jest nowoprojektowana zabudowa w trójkącie Al. Armii Krajowej - ul. Szczecińska i tory kolejowe, przedstawiona w pracy nr 9. Jest to urzekające rozwiązanie struktury handlowo-usługowej, biurowej i hotelowej, oferujące intensywne wykorzystanie terenu, przy ograniczonej i właściwej dla Koszalina wysokości zabudowy. Sąd Konkursowy wskazuje na świeżość prezentowanego w podejścia i jej funkcjonalną atrakcyjność.
W konkluzji powyższego omówienia problemów i dokonań prac konkursowych Sąd Konkursowy zaleca uwzględnienie wynikających stąd wniosków w ramach prac planistycznych, których celem będzie przede wszystkim:

• zdefiniowanie formy i funkcji przestrzeni publicznych,
• zdefiniowanie sposobu porządkowania wschodniej pierzei Alei Armii Krajowej,
• zdefiniowanie sposobu funkcjonowania układu komunikacyjnego ze szczególnym uwzględnieniem rozwiązań Al. Armii Krajowej,
• wyodrębnienie terenów nowych inwestycji z określeniem ich skali i powiązań z przestrzeniami publicznymi,
• zdefiniowanie lokalizacji dworców PKP i PKS wraz ze wskazaniem docelowej lokalizacji placu manewrowego i parkingu autobusów,
• zdefiniowanie struktury miejskiej po zachodniej stronie torów PKP.

Sąd Konkursowy wyraża przekonanie, że obiekty zlokalizowane w rejonie dworców po wschodniej stronie torów kolejowych oraz rozwiązanie samych dworców winny być każdorazowo przedmiotem konkursów architektonicznych, dla których wytyczne winny być zawarte w wyżej omówionym opracowaniu planistycznym.